بر طبق اسنادی مانند فرش ۲۵۰۰ ساله پازیریک که مربوط به ۵۰۰ سال قبل از میلاد است، هنر فرش بافی از زمان های دور در ایران وجود داشته است. در گذر زمان موادی پشم و ابریشم و.. بکار رفته در فرش تجزیه شده و به همین دلیل در کاوش ها و حفاری های باستان شناسان کمتر اثری از فرش های تاریخی یافت می شود و شواهدی که از فرش دستباف کشف شده است چیزی جز چند تکه مندرس نیست.
چنین کشفیاتی کمک چندانی در شناسایی ویژگی قالی بافی در دوران قبل سلجوقیان نمی کند.
فرش پازیریک، قدیمی ترین فرش یافته شده مربوط به قرن ۵ قبل از میلاد
این فرش در سال ۱۹۴۹ در حفاری های باستان شناسی در دره پازیریک سیبری یافت شد که در مقبره یکی از شاهزادگان بود. لبعاد این فرش ۲۸۳ در ۲۰۰ سانتی متر است و ۳۶ گره در سانتیمتر مربع دارد.
دوره اسلامی فرش
در قرن ۸ بعد از میلاد استان آذربایجان یکی از بزرگترینمراکز بافت فرش و زیلو در ایران بود. در آن زمان بیشترین کالای صادراتی منطقه فرش و سجاده بوده است. خراسان و سیستان و بخارا نیز بعلت طرح های زیبا و برجسته از دیگر مراکز قابل توجه بوده اند.
در این دوره مراکز رنگرزی نیز در این نواحی رشد کرده است. این صنعت تا زمان حمله مغول در ایران رشد خوبی داشته است.
دوره مدرن فرش ایرانی
گرچه امروژه تولید فرش اغلب تمام ماشینی شده استاما هم اکنون نیز فرش های دستباف در تمام نقاط دنیا با قیمت های بالاتری به فروش میرسد که به سبب جنبه هنری آن می باشد. در سال ۲۰۰۲ ایران بالغ بر ۵۱۷ میلیون دلار فرش دستباف صادر نموده است.صادرات فرش ایران در سال ۲۰۰۵ در حدود ۶۳۵ میلیون دلار بوده که اغلب آنها فرش های نفیس دستباف بوده اند. در اکتبر ۲۰۰۷ مرکز ملی فرش ایران اعلام نمود که فرش دستباف اولین رتبه صادرات غیر نفتی را به خود اختصاص داده است. تقریبا ۵ میلیون کارگر در صنعت فرش کشور مشغول بکارند.
متاسفانه در چند سال اخیر در رقابتی نا عادلانه با کشورهایی که اقدام به تولید فرش ایرانی تقلبی کرده اند، فرش ایرانی پیشرفت کمتری داشته است. بیشتر این مشکلات به دلیل فقدان یک برند واحد و کاهش کیفیت مواد خام و همچنین نبود الگوهای اصیل می باشد.
مواد خام
پشم بعنوان رایج ترین ماده خام در تولید فرش بوده و انواع مختلفی از جمله پشم کرک، پشم شتر و … دارد. فرش های ابریشمی به قرن ۱۶ در شهر سبزوار و قرن ۱۷ در شهرهای کاشان و یزد برمی¬گردد. بخاطر عدم دوام و ارزش بالا معمولا فرشهای ابریشمی بعنوان تابلو فرش دیواری تولید می شوند.
فرش دستباف
نقوش :
الگوهای بسیاری در گلیم ها و فرشهای ایرانی بگار برده می¬شود که اصطلاحا به آن ها “نقوش” گویند. این طراحی ها معانی متفوتی بسته به مکانی که فرش در آن بافته شده است دارند. ممکن است در یک فرش چندین نقش دیده شود. برخی از نقوش فرش به شرح زیر است:
-بوته
-گل
-هراتی
– مینا خوانی
-شاه عباسی
– آذری خرچنگ
– اسلیمی

دیدگاهی بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *